Το ερευνητικό πρόγραμμα «Θεωρία και Πράξη των Διεθνών Σχέσεων (ΘΕΠΔΙΣ)» αποσκοπεί στη συστηματική γεφύρωση της θεωρητικής ανάλυσης των Διεθνών Σχέσεων με την εμπειρική μελέτη και ερμηνεία των σύγχρονων διεθνών εξελίξεων.
Κεντρικός του στόχος είναι η αξιοποίηση και περαιτέρω ανάπτυξη των
γνωσιοθεωρητικών και μεθοδολογικών εργαλείων του επιστημονικού πεδίου των Διεθνών Σχέσεων, προκειμένου να παραχθεί καινοτόμος, αναλυτικά αυστηρή και πολιτικά χρήσιμη γνώση για τα κρίσιμα ζητήματα του διεθνούς και περιφερειακού συστήματος.
Το Πρόγραμμα επιδιώκει να συμβάλει τόσο στη θεωρητική πρόοδο της επιστήμης των Διεθνών Σχέσεων όσο και στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής, ενισχύοντας τον διάλογο μεταξύ ακαδημαϊκής έρευνας και πρακτικής άσκησης της εξωτερικής και διεθνούς πολιτικής.
Περιεχόμενο και Ερευνητικοί Άξονες
Οι ερευνητές, επιστημονικοί συνεργάτες και επισκέπτες επιστήμονες που
συμμετέχουν στο Πρόγραμμα ΘΕΠΔΙΣ εστιάζουν στην ανάλυση των σύγχρονων γεωπολιτικών και γεωοικονομικών δυναμικών μέσα από διεπιστημονικές και συγκριτικές προσεγγίσεις. Ειδικότερα, το Πρόγραμμα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους βασικούς άξονες:
🔹τη δομή, τη λειτουργία και τους μετασχηματισμούς του διεθνούς και
περιφερειακού συστήματος ισχύος, ασφάλειας και ισορροπίας,
🔹τη διαμόρφωση και άσκηση της εξωτερικής πολιτικής κρατικών και μη
κρατικών δρώντων,
🔹τις μορφές περιφερειακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας και
ανταγωνισμού,
🔹την προσαρμοστικότητα, τη νομιμοποίηση και την αποτελεσματικότητα των διεθνών και υπερεθνικών οργανισμών,
🔹τη συμπεριφορά και τον ρόλο διεθνικών δρώντων, δικτύων και θεσμών σε ένα πολυεπίπεδο διεθνές περιβάλλον,
🔹τη σύνδεση γεωπολιτικών στρατηγικών με γεωοικονομικά εργαλεία και
παγκόσμιες αλυσίδες αξίας.
Το Πρόγραμμα ΘΕΠΔΙΣ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην καινοτομία της ανάλυσης, στη θεωρητική πολυφωνία και στη μεθοδολογική αυστηρότητα, επιδιώκοντας να λειτουργήσει ως κόμβος έρευνας, διαλόγου και παραγωγής πολιτικά και επιστημονικά χρήσιμης γνώσης για τις Διεθνείς Σχέσεις στον 21ο αιώνα.
Επικεφαλής του προγράμματος είναι ο κ. Θόδωρος Τσίκας, Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος.
Το ερευνητικό πρόγραμμα για την Οικονομική Διπλωματία διερευνά πώς τα οικονομικά εργαλεία και πολιτικές (εμπόριο, επενδύσεις, κυρώσεις,
αναπτυξιακή βοήθεια, χρηματοπιστωτικά μέσα) διαμορφώνουν και επηρεάζουν τη διεθνή πολιτική και στρατηγική των κρατών. Εστιάζει στη
χρήση της οικονομικής ισχύος για την προώθηση εθνικών συμφερόντων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την υποστήριξη στόχων εξωτερικής πολιτικής. Το πρόγραμμα μελετά τόσο τις κρατικές διπλωματικές δομές (υπουργεία, πρεσβείες, αναπτυξιακές τράπεζες) όσο και τον ρόλο διεθνών οργανισμών, περιφερειακών θεσμών και ιδιωτικών/διεθνικών δρώντων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διαπραγματεύσεις εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών, στις πολιτικές προσέλκυσης ΞΑΕ, στη χρήση κυρώσεων και κινήτρων, καθώς και στις επιπτώσεις τους στην παγκόσμια και περιφερειακή οικονομική διακυβέρνηση.
Συνδυάζοντας θεωρητικές προσεγγίσεις Διεθνών Σχέσεων και Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας με εμπειρική ανάλυση, το πρόγραμμα αποσκοπεί στην παραγωγή εφαρμόσιμης γνώσης για φορείς χάραξης πολιτικής, διπλωμάτες, επιχειρήσεις και διεθνείς οργανισμούς.
Επικεφαλής του προγράμματος είναι ο κ. Βασίλειος Σκρόνιας, τ. Γεν.Σύμβουλος Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Α΄ Υπουργείου Εξωτερικών.
Η Μέση Ανατολή ανέκαθεν αποτελούσε -και συνεχίζει να αποτελεί- μία υψηλής πολιτικής, στρατηγικής και οικονομικής σημασίας περιοχή, η οποία γίνεται ακόμα σημαντικότερη εάν ληφθούν υπ’ όψιν οι πάσης φύσεως αλληλεπιδράσεις με δύο άλλα γειτονικά –και κατά μία έννοια συγγενή- υποσυστήματα, δηλαδή την Βόρεια Αφρική και την περιοχή του Αραβο – Περσικού Κόλπου.
Πρόκειται, για μία εξαιρετικά περίπλοκη περιοχή, όπου απαντώνται όλες οι σύγχρονες απειλές και προκλήσεις ασφάλειας, καθώς και κάθε είδους δυναμική, που δημιουργούν οι περιφερειακές συγκρούσεις, η δράση ενδοσυστημικών και εξωσυστημικών παραγόντων, η ισλαμιστική τρομοκρατία, οι ιδεολογικές και πολιτικές αντιπαλότητες και τα αντιθετικά διακυβεύματα κρατικών και μη κρατικών δρώντων. Ταυτόχρονα, αναπτύσσονται σχέσεις συνεργασίας και αντιπαλότητας, ενώ κατά περιόδους οι θρησκευτικές διαφορές οξύνονται και μετατρέπονται σε όχημα πολιτικών αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων.
Αν και η Μέση Ανατολή βρίσκεται πολύ κοντά στη χώρα μας, και ως εκ τούτου οι εξελίξεις και οι ανατροπές που συμβαίνουν εκεί την επηρεάζουν, ωστόσο, στην Ελλάδα δεν εκδηλώνεται το ανάλογο επιστημονικό ενδιαφέρον, ενώ οι αναλύσεις που αφορούν την Μέση Ανατολή και τα υποσυστήματα της Βόρειας Αφρικής και του Κόλπου, δεν αντιστοιχούν, τουλάχιστον ποσοτικά, ούτε στις καταιγιστικές αλλαγές που έλαβαν χώρα μετά τις αραβικές εξεγέρσεις του 2011 ούτε και στα πολλαπλά και αλληλοσυνδεόμενα προβλήματα που την ταλανίζουν.
Το Κέντρο Ανάλυσης Μεσανατολική Πολιτικής, που λειτουργεί στο πλαίσιο του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, φιλοδοξεί να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό των αναλύσεων για τις εν λόγω περιοχές αλλά και να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο κατανόησης, ανάλυσης και σύνθεσης των όσων συμβαίνουν στην Μέση Ανατολή, την Βόρειο Αφρική και τον Αραβο – Περσικό Κόλπο.
Το Κέντρο Ανάλυσης Μεσανατολικής Πολιτικής (ΚΕ.Α.ΜΕ.Π.) στόχο του έχει την εκπόνηση ερευνών και αναλύσεων, την διοργάνωση σεμιναρίων και συνεδρίων, την ανάρτηση κειμένων σχετικά με την περιοχή της Μέσης Ανατολής, την Βόρεια Αφρική και τον Αραβο – Περσικό Κόλπο, καθώς και αναλύσεις ζητημάτων έκτακτης επικαιρότητας. Παράλληλα, θα αναρτά τις αρτιότερες ανακοινώσεις από αυτές που θα παρουσιάζονται στο ετήσιο συνέδριο Mare Mediterraneum, το οποίο διοργανώνει το Κέντρο Ανάλυσης Μεσανατολικής Πολιτικής (ΚΕ.Α.ΜΕ.Π) σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ).
Διευθύντρια του ΚΕ.ΑΜ.Ε.Π. είναι η κα Βιβή Κεφαλά, Καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική.
Το ερευνητικό πρόγραμμα «Η Πολιτική Οικονομία της Ευρωπαϊκής Ασφάλειας» σκοπό έχει την συστηματική εμπειρική και θεωρητική εξέταση της επίδρασης των οικονομικών παραγόντων στην ασφάλεια στην Ευρώπη αλλά και στην αναγκαιότητα προτασίας και κατοχύρωσης της ασφάλειας στον ευρωπαϊκό χώρο ως προϋπόθεση της οικονομικής ανάπτυξης για τις ευρωπαϊκές χώρες. Ειδικότερα, το εν λόγω ερευνητικό πρόγραμμα εστιάζει κυρίως : Στην ανάλυση των οικονομικών μεταβλητών που συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα τους στο διεθνές περιβάλλον και στην ενίσχυση της ισχύος έναντι των υπολοίπων, στην αναγνώριση των συνθηκών που επηρεάζουν τις διενέξεις και συγκρούσεις σε διακρατικό επίπεδο αλλά και στο εσωτερικό με σύγχρονές μορφές, στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ οικονομικών παραγόντων και συγκρούσεων και τέλος στη μελέτη διακριτών οικονομικών παραγόντων, όπως το εμπόριο, η οικονομική ανάπτυξη και η παγκοσμιοποίηση. Ο συνδυασμός της μελέτης του θεωρητικού υπόβαθρου με την εμπειρική πραγματικότητα αναμένεται να συμβάλει στην επικαιροποίηση της κατανόησής για την πολιτική οικονομία της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Επικεφαλής του προγράμματος «Πολιτική Οικονομία της Ευρωπαϊκής Ασφάλειας» είναι ο Δρ. Φλώρος Φλούρος, Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου (Κύπρος).
Ο Δρ. Φλώρος Φλούρος αναλαμβάνει Επικεφαλής του νέου Προγράμματος «Πολιτική Οικονομία της Ευρωπαϊκής Ασφάλειας» του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων. Είναι Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου (Κύπρος) και διδάκτωρ με αντικείμενο την ενεργειακή και εθνική ασφάλεια υπό
